Toen Wim en ik elkaar leerden kennen, waren we nog in de actieve en gezonde fase van ons leven. Hier in Frankrijk wonen en werken was een feest. Overal de natuur om ons heen, gelegenheid te over om te knutselen op het erf, dieren om ons heen, samen het land ontdekken en ons rijk voelen vanwege de vrijheid.
Door mijn werk in de gezondheidssector opperde ik al wel eens het idee om 'later' terug te gaan naar Nederland vanwege de kwaliteit van de zorg. Nee, lees nu nog even door in plaats van te lachen en meteen met alle kritiek te komen op het systeem in Nederland... Ik begrijp dat voor jullie alles inmiddels een voldongen feit is, zelfs een 'recht'. Maar dat is het dus niet als je dat vergelijkt met een land als Frankrijk! Het is een fantastische verworvenheid van onze Hollandse maatschappij dat wij pgb-budgetten hebben, bij wet de verplichting om gehandicapte kinderen 'gewoon' onderwijs te kunnen laten volgen, bij wet geregelde euthanasie, vrijwilligershulp in allerlei vormen van administratieve hulp bij het invullen van je belastingformulier als bejaarde tot en met de golfkarretjes die je in het UMCG naar de juiste afdeling rijden en alles wat daartussen zit, bibliotheekdames in bejaardentehuizen, transport voor ouderen en alles wat daar tussen zit enfin teveel om op te noemen. Maar ook de folders in wachtkamers en apotheken met duidelijke uitleg over jouw ziekte met daarin verwijzing naar de juiste adressen voor hulp en/of informatie. De winkeltjes van het KWF waar men uitgebreid de tijd voor je neemt als de 'bom' in je leven gevallen is dat je kanker hebt. De leestafels in veel kleurrijke wachtruimtes die het vervelende wachten een beetje lichter maken. De mogelijkheid om even koffie te drinken of zelfs te lunchen in veel ziekenhuizen of instellingen. De hospices. Toen ik gisteravond hoorde dat er zo'n 150 in Nederland bestonden, sprongen de tranen in mijn ogen. Wat een 'rijkdom'. In héél Frankrijk dat 19 x zo groot is als Holland bestaan er zegge en schrijven precies twee! Bovendien mag je daar geheel op eigen kosten dan palliatief goed begeleid worden...
Ik kom wekelijks in een bejaardentehuis of verzorgingstehuis dus weet ik waar ik over praat als ik zeg dat die zorg hier zelfs niet te vergelijken is met de zorg die ik destijds al kende toen ik 21 jaar geleden naar dit land vertrok. De enige hoop die ik heb is dat ik door mijn cursussen een heel klein steentje kan bijdragen aan die inhaalslag van 25 jaar achterstand in de ouderenzorg.
Dat idee om 'later' terug te gaan naar Nederland, werd dus ingehaald door de feiten. Wim werd in 2011 zwaar ziek: uitgezaaide prostaatkanker. Medisch werd hij uiterst bekwaam begeleid. De behandelingen met hormonen sloegen aan. Het idee van 'zorg' kwam nog niet bij hem op. Bij mij wel, ik maakte mij zorgen over die eventuele nodige zorg 'later'. Opperde ook wel eens het idee om te remigreren... Maar dring dan maar eens door bij iemand die roept dat hij nog wel 20 jaar verder zal leven, dus 'don't worry'!
Vorig jaar kwam de eerste serieuze terugslag: de hormonen deden hun werk niet meer en de enige optie was volgens de medici een chemokuur. Voor iemand die behandeld is, geopereerd of bestraald en dan nog een extra kuur voor alle zekerheid om geen cel achter te laten misschien een goede optie. Bij een door kanker overheerst lichaam betekent dit verzwakking. Wim werd niet meer de Wim van daarvoor. Zijn energie was weg. De consequenties groot. Voor mij een sein om inlichtingen te gaan opdoen over 'hoe nu als er straks hulp nodig zou zijn'. Bij de thuiszorg vertelde men mijn dat hij weliswaar nu ingeschreven staat maar dat er op het moment van een hulpvraag een minimale periode van 2 weken maar vaak ook wel een periode van 4-6 maanden geldt alvorens er een ziekenverzorgster kan komen helpen bij het wassen of verzorgen. Als verdoofd liep ik de deur uit... De maatschappelijk werkster van de gemeente liet tot tweemaal toe de afspraak verzetten en had toen geen tijd. Uiteindelijk bleek de kliniek ook een sociaal werkster te hebben. Na een afspraak met haar konden we wat meer ademhalen: zij zal op het moment dat het nodig is, proberen al dit soort zaken te regelen. Maar diep in mijn hart denk ik niet dat zij een ziekenverzorgster uit de hoge hoed zal weten te toveren op het moment dat Wim thuis permanent op bed ligt. Wijkverpleging? Ja die is er wel maar deze vijf vrouwen in ons dorpje lopen al om en vaak is het rennen zelfs bij de enkele keer dat ze hem bloed moeten afnemen of een injectie komen geven.
Door mijn contacten uit mijn werk ken ik de weg en weet ik waar ik kan en moet vragen. Ik vraag ook. Maar er zijn hier maar zeer weinig wegen: te weinig wegen. En die wegen zijn verstopt door de files in de zorg...
Kortom, ik heb HEIMWEE. Heimwee naar het land waar we omringd zouden zijn door familie, buren, kennissen, goed opgeleide beroepsmensen, mantelzorginstanties, vijwilligers, vrienden en oren en handen die kunnen en willen helpen. In Nederland zijn er zoveel meer wegen en zijn de lijnen zoveel korter. Het is als met alles in het leven: pas als je het mist, besef je wat je hebt. In Nederland hebben we het doodgewoon heel erg goed op het gebied van de zorg. Maar omdat men niet weet hoe het elders veel minder is, denkt men vaak dat het slecht geregeld is. Laat ik het anders formuleren: het is in elk geval duizend maal minder slecht dan over de grens!
Ik heb nu spijt dat ik niet naar mijn intuïtie heb geluisterd en de reis terug heb ondernomen. Nu Wim zo acheruitgaat, vrees ik dat ik het of moederziel alleen zal moeten zien te rooien want een Poolse ziekenverzorgster kan ik niet inhuren of er moet alsnog een wonder gebeuren...
Als variant op het bekende gezegde: 'Eenzaam maar niet alleen', voel ik me nu dus: 'Heel eenzaam en héél alleen'.
